DOEK

lascaux_01

niet de schilder is bang

voor het canvas

zei vincent

het is het doek

dat vingers, penselen, messen en vooral de vrije verf vreest

zo is het ook met de poëzie

het lege vel in wezen een bang wit vrezen

dat gestreeld gekoesterd beschreven en soms

ook bespot jaja maar vooral bemind en bestegen moet worden

dus wij kladderen en kliederen

erop los

 

schrijven en gummen en scheiden en drummen

wanen en weten, wissen en keten

kakelen kraken kotsen en smaken

proberen en proeven

drammen en dromen tieren en schmieren

van plezier en pijn

het bedwingen, bezingen het bezwangerende swingen

het komen het gaan het in en uit het op en neer van

die overdaad van bevestiging

 

aaah…jaa…ooh…

 

zo besmeuren wij het vel de plaat de muur de wand

& het kan ons niets schelen wat

de minister daarvan vindt

 

het kost niks

en levert van alles op gelijk

gillian dee

we would do it anyway even if it didn’t pay

geen crisis geen oorlog geen apenkoolyps

zal dit krassen doen verstommen

wij zullen bizons op de grotwand schilderen

met onze blote vieze vingers

tot

het

doek

valt

Advertenties

Fado

fado

luister naar wat ik zing:

er is altijd iets

het vuur gaat uit
de hond loopt weg
de boom waait om
het geld raakt op

een wolk schuift voor de zon
en de maan verdwijnt in een mist van stomme woorden
vader drinkt teveel
de een gaat met een ander
en dan gaat er ook nog iemand dood
meestal een kind

we hebben elkaar lief aan de rand van het meer
in een bootje tussen het riet
maar in de verte rommelt reeds het onweer

wijze mannen en vrouwen blijven maar ontdekken:
alles beweegt
&
niets = eeuwig

over elk geluk valt vroeg of laat een schaduw

waarom precies
daar zijn ze nog niet uit

 

 

 

 

 

 

Denkend aan David

Werd ik geboren uit een kort huwelijk tussen wind en water
of
was het de maan die mij deed rijzen en rollen?

golfWie het weet mag het zeggen.
Zwanger van betekenis ken ik mezelf niet.

Oja, ik passeer vele kusten,
schudt vele stranden-
maar nooit ging ik aan land.

Vaartuig doorklieft mij maar laat geen wonden.
Ik herberg hele scholen maar ga over in
van alles en heb van weinig echt veel weet.

Geen kleur. Ik word gekleurd. (Op mijn best ben ik helder.)

Geen beweging. Ik word bewogen. (Zie boven.)

Geen ogen. Ik word gezien. (Surfers, zeilers, vissers, zwemmers.)

En doof! Als een zeester! (Geluid maak ik wel. Ik ruis.)

Gelukkig word ik opgemerkt.
Men geeft mij namen, hecht waarde, schrijft over mij.
Maar heb ik
ooit iets goeds gedaan,
ooit iets slechts gedaan
ooit iets gedaan
dat zomaar uit mij op kwam wellen, aan kwam snellen?

Ik ben slechts drager.
Geluid en gezicht.

Waardeer mij zo dan ook maar,
jij dankzij
wie ik waarschijnlijk ben,
en luister naar dit smeken:

Sta daar, avond aan avond,
aan die rockende kunstkust
en hoor en zie mij

breken.

 

Kneiterharde zwerfkeien c.q. rollende stenen, grensoverschrijdingen, Judas en Bob Dylan

Onlangs werd ik gevraagd of ik een poëtische bijdrage wilde leveren aan de aan Bob Dylan gewijde verzamelbundel ‘Als Een Zwerfkei’ , Als een zwerfkei compl.inddsamengesteld door Kees ’t Hart en
John Schoorl. Er staan schitterende bijdragen in van o.a. Lucky Fonz III, Alex Boogers, Peggy Verzett, Erik Jan Harmens, Meindert Talma en vele vele anderen. Voor de complete cast zie hier. Een paar goed bedoelde opmerkingen voor ik mijn eigen bijdrage hier aan jullie voorleg.
‘Als een zwerfkei’ verwijst natuurlijk naar de titel van het nummer ‘Like A Rolling Stone‘ van Bob Dylan uit 1965. Een  onwaarschijnlijke hitkandidaat destijds, want: een rammelende, naar getoonzette ballade van zes minuut en 9 seconden over een versplinterde liefde, waarin Siamese katten, diplomaten en Napeleons in vodden voorbij kwamen en nasale zang, zeurende orgels en valse harmonica’s de boventoon voerden -dat kon toch nooit wat worden? Jawel hoor, nummer 2 in de BillBoard 100, en in talloze andere landen waaronder Nederland een grote hit (het behaalde bij ons in de Top 40 nummer 9). Terecht dat Kees en John de gelegenheid van 50-jarige verjaardag van dat nummer hebben aangegrepen om een bundel te bakken.
Bob_Dylan_-_Like_a_Rolling_Stone
Maar waarom heet deze bundel ‘Als Een Zwerfkei’? In het Amerikaans/Engels en in de traditie waar Dylan zich van bediende refereert een ‘rolling stone’ immers aan de uitdrukking ‘rolling stones gather no moss’ en aan bluessongs als ‘Rolling Stone’ van Muddy Waters. Het kenmerk van ‘zwerfkeien’ is weliswaar dat ze hebben gezworven, zeker, vooruit geduwd als ze werden door de enorme gletsjers die tijdens de ijstijden over de continenten gleden. Maar de zwerfkei roept toch vooral associaties op met de enorme onwrikbare rotsblokken die -bijvoorbeeld- werden gebruikt bij de bouw van de hunebedden. Hoe statisch klinkt ‘zwerfkei’ ten op zichte van Dylans’ dynamische ‘rolling stone‘. In plaats van op een Amerikaanse helling, waar we stenen vanaf zien rollen, of naast een bruisende rivier waarin we ronde keien rammelend en ketsend door de stroom zien worden meegevoerd staan we met het woord ‘zwerfkei’ eerder in een Drentse boerderijtuin naast een enorm, loodzwaar, onwrikbaar rotsblok dat in geen 100 jaar van zijn plaats is gekomen en waar dan ook -als de boer en zijn vrouw er niet af en toe een sponsje over heen zouden halen- een enorme hoeveelheid mos, alg en andere aanslag op zou zitten. Deze steen beweegt, anders dan de persoon die in Dylans’s song als een ‘rolling stone‘ wordt aangeduid, in het geheel niet.
Bindervoet en Henkes, die Dylan vertaalden in hun bundel Bob Dylan Liedteksten 1974-2001: Voor altijd jong (zie hier voor een stevige recensie) hebben Like A Rolling Stone in 2007 ook onder handen genomen en vertaalden het nummer zo: ‘Als een kei die zwerft’.  Dat is al iets dynamischer, maar nog steeds erg gewrocht. Ik zou het gewoon hebben gehouden op ‘Als een rollende steen.’ Kun je meteen mooi doorrijmen met ‘nergens heen’ enzo. Maar ja. That’s just me talking. Want het blijft een lastige. Als je het beter weet dan Kees, John, Robbert Jan, Erik en mij, laat weten. En als je mij als Dylan-vertaler wil checken moet je op vrijdag 13 november in Den Haag zijn op Crossing Border in de Heartbeat Hotel-zaal in het Nationale Toneel Gebouw om 21.45uur want daar doen we dat ‘Als een Rollende Steen’- euh pardon- ‘Als Een Zwerfkei’ programma met o.a. Peggy Verzett, Wim Brands en vele anderen.

Dan nu mijn bijdrage aan de bundel, die gebaseerd is op het beroemde ‘Judas-incident’. Eerst de video, dan het gedicht.

Kneiterhard

ik droomde weer van hibbing, minnesota vannacht

een gat aan de rand van een gat

waar ik dichter dacht

dan de meeste mensen om me heen

het werd tijd om naar de stad te gaan

op de bank bij vreemde mensen thuis

droomde ik een koffiehuis

ik speelde daar op mijn gitaar

en blies op mijn harmonica

en alles wat ik zong was

raar maar waar

ik droomde dat ik populairder dan jezus werd

en dat iedereen opeens wat van me wilde

mensen stonden gillend om me heen en riepen

hee jij bent

bob dylan!

maar ik bedacht een nieuw begin

ik stapte uit en ik plugde in

en er rolde een steen uit mijn pen

precies tot voor de ingang

van het graf van mijn oude

ik

stond op

als iemand anders

in het donker riep een man

judas!

er klonk applaus

ik antwoordde ik geloof je niet

en daarna zei ik tegen de band

speel die steen

kneiterhard

en

toen was iedereen

op slag

klaar

wakker.