Kijk Dynamiet

Over Kid Dynamite en jazz voor en net na de Tweede Wereldoorlog in Nederland.

Kid-285x300Ik zag zojuist -eindelijk een keer- de mooie documentaire van Hans Hylkema over Kid Dynamite, uit 2001, gemaakt voor de NTR – nooit tijd voor gehad, vandaag wel. Het ongelooflijke verhaal van de Surinaamse muzikant Lodewijk Parisius die bekend werd onder de shownaam Kid Dynamite. Met gaaf en ontroerend commentaar van o.a. zijn ex-vrouw Bep, zijn zonen en muzikanten als Arno Broodboom, Hans Dulfer, Vincent Henar, Jimmy Miller en vele, vele anderen. Tevens geschiedenisles Nederland/Suriname voor de periode 1920-1963 en een korte cursus winti! Doe er je voordeel mee. Momenteel werkt Hylkema aan een documentaire over andere legendarische jazzmuzikant, Boy Edgar. Daarover volgende week meer in Boots Blogt.

Advertenties

Vijf vermoedens omtrent de ondergang van Radio 6 oftewel: The Lost Spirit Of Radio

spiritofradio

Ik heb er eigenlijk geen zin in, want van teveel omkijken krijg je een stijve nek, maar goed en vooruit, nog een keer over de ondergang van Radio 6. En wel omdat mij het een en ander dwars blijft zitten en omdat er vanochtend een heldere oproep tot behoud van de zender werd gedaan in De Volkskrant door enkele prominente fans van de zender , waaronder Johan Derksen en Hans Teeuwen.

teeuwen

Daardoor moest ik terugdenken aan mijn eerste blog (zie hier) over de teloorgang van onze publieke Soul & Jazz-zender dat voor een aantal mensen aanleiding was mij te verwijten dat ik cynisch was, en oncollegiaal enzo. Ook was er iemand die -in enigszins kromme zinnen, maar goed- dingen schreef als: “Denk je nou echt dat als het anders was gegaan, dus volgens jouw smaak en jouw subjectieve visie op dat radiostation, het wel een groot succes was geworden? Dat de zender nu was blijven bestaan? (…) In hoeverre heb je je wel eens verdiept in hoe een radiostation in elkaar zit? Dat is iets meer dan alleen maar jouw favoriete muziek draaien, lekker elitair doen en dan vanzelf een geslaagd radiostation zijn.”
Dat zijn goede en terechte opmerkingen.
Ten eerste:
Jazeker heb ik mij wel eens verdiept in hoe een radiostation -en dan met name Radio 6-  in elkaar steekt/stak. Ik was namelijk  -collega’s en ex-collega’s kunnen dit beamen- altijd zeer betrokken bij het wel en wee van de zender. Ik geloof dat ik een van de trouwste bezoekers van de redactie-vergaderingen was. Dat ik soms -maar lang niet altijd- een andere mening was toegedaan dan sommige van die collega’s mag mij niet worden aangewreven, hoop ik.
Ook weet ik natuurlijk dat een publiek radiostation runnen geen eenvoudige zaak is en dat het iets meer behelst dan “mijn favoriete muziek draaien”.
Als ik uitsluitend mijn favoriete muziek had gedraaid op Radio 6 waren de luisteraars elke uitzending vergast (no pun intended) op JJ Cale, Bruce Springsteen, Chuck Prophet, Nancy Sinatra, Nick Cave, Tom Waits, Tony Joe White, Bob Dylan, Beck en The Jon Spencer Blues Explosion -met af en toe een Charlie Parkertje, een Zoot Simsje, een Felaatje Kuti of een Mingusje er tussendoor. Ik geloof toch dat ik me op dat vlak behoorlijk heb ingehouden en als iemand daar prijs op stelt stuur ik de playlisten van Radio 6 programma’s als de JaBo Gumbo Show en Shouting Boots gaarne toe.
Ik heb, zeker toen ik nog vrije platenkeus had, in mijn Radio 6 programma’s juist altijd geprobeerd om in de geest van de zender (Soul & Jazz) te draaien, maar wel met een VPRO-twist natuurlijk. Ik zocht naar opvallende nieuwe geluiden in jazz, soul, world en rootsmuziek en wisselde dat af met oud werk uit diezelfde genres om het de luisteraar niet al te moeilijk te maken en ook enige herkenning te bieden. Ook draaide ik steevast Weekschijven en andere vaste playlist-elementen, ja ook die jingles die ik vaak afschuwelijk vond, allemaal in belang van het grote geheel: de zender.
Mij ‘elitair’ noemen? Dat kan je alleen maar doen als je nog nooit naar een van mijn programma’s hebt geluisterd, want ik heb mij zo goed als nooit ‘elitair’ naar de luisteraar opgesteld. Tenzij je natuurlijk vindt dat alles wat ook maar enigszins afwijkt / anders is / iets op een andere manier doet of anders denkt dan de grootste gemene deler in ons land ‘elitair’ is. Dan heb je wellicht een punt. Maar wel een kut-punt.

En ja,  ik besef mij terdege dat er heel veel komt kijken bij het maken van een “geslaagd radiostation” en dat een figuur als ik niet de man was die zo’n moeilijke job kon klaren -als er al iemand überhaupt ooit zo gek zou zijn geweest mij daarvoor te vragen. Ik ben namelijk een entertainer in het diepst van mijn gedachten en gestrest leven achter excelsheets en in van ambtelijke poeha en gezwollen ego’s bolstaande vergaderingen heeft me nooit aangesproken.
Wat ik wel vermoed is dat ALS ik leiding had gegeven aan Radio 6… als, dus hè, nou…dat ik er dan een minder groot potje van had gemaakt dan het legertje leidinggevenden dat daar de afgelopen jaren met de scepter heeft gezwaaid. Maar dat is slechts een vermoeden.
Een vermoeden gebaseerd op de volgende 5 vermoedens.

1. Ik vermoed dat de (potentiële) luisteraars van Radio 6 niet uit hetzelfde hout gesneden waren / zijn als de luisteraars van zenders als Radio 10 Gold en Sky Radio maar (dit in tegenstelling tot wat veel hoger geplaatsten leken te denken) veel avontuurlijker zijn ingesteld. Dit werd luisteronderzoek na luisteronderzoek aangetoond door het feit dat de ‘dwarse’, ‘rare’ en ‘moeilijke’ programma’s van mensen als Leo Blokhuis (soul), Edwin Rutten (jazz), Dolf Jansen (pop/americana), Peter Van Bruggen (hoorspel gekkigheid), Giel Beelen (nu-jazz/soul) en Phil Horneman (wickedjazz) hoge (en soms zelfs de hoogste) luistercijfers scoorden. Toch wilde de hogere Hilversumse machten koste wat het kost de zender naar het veilige midden loodsen met grote en afgekloven (disco/soul-)hits, kinderlijke spelletjes en verkeersinformatie, allemaal ruim voorhanden op allerlei andere zenders.

2. Ik vermoed ten tweede dat men daarnaast het idee had dat vooral jonge en hippe mensen naar de radio (3FM, FunX) luisteren, en dat oudere (ik doel hier op 30+) mensen vooral niet naar de radio luisteren of allemaal zitten te wachten op de praatradio van Radio 1, een lekker geluidsbehangetje van aan elkaar gelijmde hits (Radio 2)  of anders op nostalgische radio in de gestalte van 5 of  klassiek op 4. Dit lijkt mij een misvatting. Er zijn een heleboel hoog- (en wie weet ook laag) opgeleide, hardwerkende danwel gepensioneerde of zzp-ende maar in ieder geval goed verdienend potentiële  radio-luisteraars die zeer geinteresseerd zijn in jazz, roots, world, soul, modern klassiek en dwarse popmuziek; een deel van het Nederlandse publiek dat door onze Publieke Omroep zo goed als niet bediend wordt, zoals vanochtend terecht beweerd door bovengenoemde prominenten  in hun open brief in De Volkskrant.

3. Mijn derde vermoeden: dat de leidinggevenden zich de afgelopen jaren door de politiek continu in steeds dezelfde spagaat gedwongen voelden: Hoe kunnen we veel luisteraars trekken (reclame-inkomsten!) en tegelijkertijd onze publieke functie vervullen, een functie die we moeten vervullen vanwege de wet. Een spagaat die je ‘marktwerking met publieke middelen’ zou kunnen noemen en die bij heel veel idiote projecten van onze gezellige rechtse overheid de laatste tientallen jaren voor heel veel rotzooi heeft gezorgd: het laatste voorbeeld is het recente NS Fyra-debacle. Maar ik dwaal af.
Terug naar de radio: Het was deze neo-liberale spagaat die de meeste hoge heren (en een enkele dame) trachten op te lossen door de commerciële insteek. Let’s give the audience what they want. Daarbij vergetend dat het leeuwendeel van het Nederlandse radiopubliek al jaren krijgt wat het wil, en op nagenoeg alle zenders van heel Nederland.
Blijft over: dat deel van het publiek dat GEEN spelletjes wil, GEEN geouwehoer van getapte dj’s, GEEN bekende hits, GEEN slappe popmuziek en GEEN klassiek. Een publiek dat houdt van muziek om wat het op zijn best kan zijn: een auraal avontuur. Een publiek dat naar festivals als North Sea Jazz, en Into The Great Wide Open gaat. Een publiek dat clubs als Bimhuis, Paradiso, Vera, Ekko, Lantaarn en Paradox bezoekt. Een publiek tenslotte, dat zowel luistert naar oude als nieuwe muziek: naar jazz, soul, roots, americana, rock-‘n-roll, reggae en ja -och hemel- zelfs die vermaledijde popmuziek. Een publiek dat verrast wil worden met kwaliteitsprogramma’s waarin goede dj’s met gedegen kennis muziek draaien die er toe doet, of toe deed. Allemaal verschillende niches die bij elkaar een flink segment vormen, vermoed ik.
Een segment van het publiek dat door onze Publieke Omroep, met haar belangrijke Publieke taak, schromelijk werd en wordt verwaarloosd.

4. Ten vierde vermoed ik dat de luisteraars van Radio 6 niet zaten te wachten op koerswijziging na koerswijziging en restyling na restyling en dat al die door gelikte jongens en snelle reclame-bureaus bedachte commercials, marktonderzoeken, verhuizingen en verbouwingen van studio’s uiteindelijk meer geld hebben gekost dan ze hebben opgeleverd.

5. Ook vermoed ik dat al dat geld beter in het vergroten van de naamsbekendheid van Radio 6, het aanschaffen van een etherfrequentie en het daadwerkelijk verbeteren van de programma’s gestopt had kunnen worden.

Dan -vermoed ik- had het niet zo roemloos hoeven eindigen met Radio 6, dat nu vooral een kapitaal en creativiteit vernietigend experiment is gebleken. Behalve voor enkele  Hogere Hilversumse Machten en Mooie Managers waarschijnlijk -maar dat is slechts een vermoeden hoor. Want die hebben waarschijnlijk hun eieren  fluks in andere mandjes verstopt, schaapjes op het droge gesjord, zinkende schepen op tijd verlaten en toen de puntjes bij de paaltjes kwamen prima gedaan alsof de neus wederom heftig bloedde.

PS: Wellicht ten overvloede: ik schrijf dit op persoonlijke titel en bedoel dit blog niet als een aanval op hardwerkende (ex-) Radio 6 medewerkers maar op het vervloekte denkraam dat deze trieste teloorgang mogelijk maakte. En nu houd ik er over op. Samen met wat ik in Donderweg reeds over ‘The Lost Spirit of Radio’ schreef is dit wat ik ervan vermoed en vermoedelijk zal blijven vermoeden.
PS 2: Teken de petitie!

PS 3: Geen JaBo Blogt komende maand i.v.m. vakantie.

PS 4: DOE DE POL!!!

 

 

 

 

 

 

In de taxi met John Engels (80)

johnengelstaxi1Afgelopen week woensdag 13 mei werd levende Nederlandse jazzlegende John Engels 80 jaar. De verjaardag van de onvermoeibare meesterdrummer (die speelde met zo’n beetje iedereen die er toe doet en deed in de Nederlandse jazz en ver daarbuiten) werd groots gevierd met de Vogel Vrij Tour waarin de drummer optrad met diverse bands, waaronder het Barnicle Bill Trio, zijn eigen
John Engels Kwintet en het legendarische Louis Van Dijk Trio. Op zijn verjaardag speelde John in het Bimhuis met diverse extra gasten waaronder Jacques Schols, Benjamin Herman, Bart Van Lier, Ruud Breuls, Ruud Ouwehand, Rob Van Bavel en vocalisten Fay Claassen en Masha Bijlmsa. Zelfs John’s vrouw Liz deed een duit in het zakje met een ontroerende vertolking van Nature Boy. Je kunt dit alles terugluisteren op de geniale radio service van Bimhuis Radio als je wilt, klik daarvoor hier. Ik deed toevallig als invaller die avond de presentatie, en het was een gezellige en bij vlagen geniale chaos. Vooraf mocht ik het genoegen smaken om met John en Liz in de taxi naar het Bimhuis te rijden. Ik maakte van de gelegenheid gebruik om John in de auto te interviewen -dit moest, omdat Bimhuis Radio de Engelse taal als voertaal gebruikt in…juist, het Engels. En het leverde een kort maar in mijn ogen leuk en ontroerend audio-portretje op van John.

Als je nog meer wilt zien, lezen, horen, voelen, proeven en ruiken, check de biografie ‘Hé vogel wanneer spelen we weer?’ van Jeroen De Valk of duik in John via de YouTube -en vergeet vooral zijn werk met Boy Edgar’s Big band niet (recentelijk uitgebracht door het onvolprezen Jazz Archief). Als je nog meer tijd heb luister dan vooral naar de legendarische Nederlands bop-band The Diamond Five waarin John van eind jaren vijftig tot media jaren zestig mee schitterde. En als iemand nog een exemplaar op vinyl heeft van ‘Brilliant’ van deze band mag-iemij benaderen :-).
briljant